| 1. Middenoorsqueeze (squeeze = uitpersen). |
|---|
| Oorzaak: | Dichte buis van Eustachius, door gezwollen slijmvlies ten gevolge van verkoudheid. |
| Verschijnselen: | - Oorpijn bij afdalen. |
| - Vocht achter trommelvlies. | |
| - “Vol gevoel” in oor, “ borrelend geluid” bij klaren. | |
| - Bloeding achter of in het trommelvlies. | |
| - Gescheurd trommelvlies (perforatie). | |
| - a. soms bloed uit het oor. | |
| - b. soms verminderd gehoor. |
| Eerste hulp: | Niet meer duiken. |
| Voorkomen: | Niet duiken wanneer het oor (oren) niet kan worden geklaard. |
| Noot: |
| Gevaar van perforatie onder water: |
| Ten gevolge van binnendringend koud water in het middenoor, kan door prikkeling van het evenwichtsorgaan desoriëntatie, duizeligheid,misselijkheid en braken ontstaan. Ook bewusteloosheid is mogelijk. |
| 2. Buitenoorsqueeze (squeeze = uitpersen). |
|---|
| Oorzaak: | Te strak kapje. |
| Verstopte oorgang (oordopjes). | |
| Verschijnselen: | - Oorpijn bij afdalen (ondanks kunnen klaren. |
| - Gescheurd trommelvlies (perforatie). | |
| - a. soms bloed uit het oor. | |
| - b. soms vermindert gehoor. |
| Eerste hulp: | Niet meer duiken. |
| Behandeling door dokter. | |
| Voorkomen: | Draag een niet te strak kapje. |
| Zonodig water of lucht onder het kapje laten lopen. | |
| Geen dopjes e.d. in de uitwendige gehoorgang. | |
| Bij diepe duik bij voorkeur natte kap dragen. |
| 3. Sinussqueeze (squeeze = uitpersen). |
|---|
| Oorzaak: | Afgesloten neusbijholten door gezwollen slijmvlies ten gevolge van verkoudheid.MED_010 |
| Verstopte neus. | |
| Verschijnselen: | - Pijn in het voorhoofd, achter de ogen of in de bovenkaak bij het afdalen. |
| - Soms bloed uit de neus. |
| Eerste hulp: | Niet meer duiken. |
| Behandeling door dokter. | |
| Voorkomen: | Niet duiken bij verkoudheid. |
| 4. Longsqueeze (squeeze = uitpersen). |
|---|
| Oorzaak: | Afdalen zonder inademen, waarbij onderdruk in de longen ontstaat. |
| Verschijnselen: | - Pijn in de borst bij afdalen. |
| - Bloederig speeksel. | |
| - Ademnood, rochelen. | |
| - Gebroken ribben. |
| Eerste hulp: | Bij bewustzijn/benauwdheid: |
| Half zittende houding. | |
| Indien nodig: kunstmatige ademhaling en/of hartmassage. | |
| Dokter direkt waarschuwen. | |
| Bij bewusteloosheid: | |
| Stabiele zijligging. | |
| Voorkomen: | Ademen tijdens de afdaling. |
| Niet te diep skin-diven. |
| 5. Huidsqueeze (squeeze = uitpersen). |
|---|
| Oorzaak: | Plooien in duikpak. |
| Verschijnselen: | - Striemen. |
| - Bloeduitstortingen. |
| Eerste hulp: | Meestal niet nodig |
| Koude kompressen. | |
| Voorkomen: | Ondergoed gebruiken. |
| Pak goed aantrekken. | |
| Op diepte (vanaf 15 meter) inflator-unit gebruiken. |
| 6. Gelaatssqueeze (squeeze = uitpersen). |
|---|
| Oorzaak: | Onderdruk in het masker. |
| Verschijnselen: | - Gevoel van zuiging op het gezicht. |
| - Rood oogwit. | |
| - Rood gezicht. | |
| - Bloeduitstortingen. |
| Eerste hulp: | Meestal niet nodig |
| Koude kompressen. | |
| Voorkomen: | Lucht in het masker blazen. |
| 7. Gebitssqueeze (squeeze = uitpersen). |
|---|
| Oorzaak: | Slecht passende vullingen. |
| Verschijnselen: | Bij afdalen:. |
| - Pijn in de tanden of kiezen. | |
| - Soms pijn in de hele kaak. |
| Noot: |
| Dezelfde verschijnselen kunnen ook optreden bij opkomen (overdruk, reverse block). |
| Eerste hulp: | Niet duiken. |
| Behandeling door tandarts. | |
| Voorkomen: | Goede gebitsverzorging. |
| Halfjaarlijkse gebitscontrole. |
| 8. Burst lung (gescheurd(e) longblaasje(s). |
|---|
| Oorzaak: | Opkomen zonder uit te ademen waardoor: | |
| 8a. Scheur door longblaasjes en bloedvat: lucht in bloedvat --> LUCHTEMBOLIE | ||
| 8b. Scheur door longblaasjes en longvlies: lucht tussen longvlies en borstvlies --> PNEUMOTHORAX | ||
| 8c. Scheur alleen door longblaasjes: lucht via longhilus naar mediastinum en hals --> MEDIASTINAAL EMFYSEEM / HALSEMFYSEEM | ||
| 8a. Luchtembolie | ||
| Gevolg: | - Door overdruk in de longen zullen longblaasjes (=alveolus) en bloedvaten scheuren, bloed in de longblaasjes belemmert de gasuitwisseling en kan lucht als kleine belletjes in de beschadigde bloedvaten terrecht komen. | |
| - Lucht o.a. naar de hersenen en/of het hart. | ||
| - Belletjes sluiten de bloedvaten af. Kleine bloedvaten (haarvaten = capillaire) het eerst. | ||
| - Na vier minuten ontstaat onherstelbare schade in het getroffen hersengedeelte. | ||
| Verschijnselen: | 1. Duizeligheid. | |
| 2. Oorsuizing. | ||
| 3. Pijn in borst (hart, longen). | ||
| 4. Bloederig sputum. | ||
| 5. Gevoelsstoornissen. | ||
| 6. Spraakstoornissen. | ||
| 7. Stemmingsveranderingen. | ||
| 8. Stoornissen bij het zien (dubbel/wazig zien). | ||
| 9. Verlammingen. | ||
| 10. Ademstilstand/hartstilstand. | ||
| Eerste hulp: | Zuurstof toedienen. |
| Dokter waarschuwen. | |
| Zonodig reanimatie toepassen. | |
| Zo snel mogelijk naar de RECO-TANK. | |
| 8b. Pneumothorax | |
| Gevolg: | - Getroffen long valt samen. |
| Verschijnselen: | Ontstaan onmiddelijk na opkomen! |
| - Pijn in getroffen zijde van de borstkas. | |
| - Snelle oppervlakkige ademhaling. | |
| - Blauwe gelaatskleur (zuurstof tekort). | |
| - Bloederig sputum. | |
| - Shock. |
| Eerste hulp: | Halfzittende houding. | |
| Zuurstof geven. | ||
| Indien nodig reanimatie toepassen. | ||
| Dokter waarschuwen. | ||
| Let op verschijnselen van LUCHTEMBOLIE; bij twijfel direct in de RECO-TANK. | ||
| Bewusteloze: | Vervoeren op gewonde zijde (stabiele zijligging). | |
| Dokter waarschuwen. | ||
| 8 c. Mediastinaal emfyseem / halsemfyseem | ||
| Gevolg: | Lucht komt in het mediastinum ( tussen de longen, rond het hart, achter het borstbeen ), in de hals en onder de huid. Bloedvaten en slokdarm kunnen worden dichtgedrukt. | |
| Verschijnselen: | - Pijn op de borst. | |
| - Dikke nek, pijnlijk. | ||
| - Krakend gevoel in de hals. | ||
| - Bemoeilijkte ademhaling. | ||
| - Slikklachten. | ||
| - Bloederig sputum. | ||
| - Shock. | ||
| Eerste hulp: | - Bij moeilijke ademhaling halfzittende houding. | |
| - Zuurstof geven. | ||
| - Altijd deskundige hulp inroepen ! | ||
| - Indien nodig reanimatie toepassen. | ||
| - Let op verschijnselen van LUCHTEMBOLIE, bij twijfel direct in de RECO-TANK!!! | ||
| 9. Zuurstof (O2) tekort (hypoxie= te weinig zuurstof, anoxie= geen zuurstof in weefsels). |
|---|
| Oorzaak: | - Slechte ventilatie. |
| - Verkeerd mengsel | |
| - Verdunningshypoxie | |
| - Zware arbeid op grote diepte | |
| - Verdrinking | |
| Gevolg: | - De deeldruk van de O2 daalt beneden de 0,2 bar. |
| Verschijnselen: | - Concentratieverlies. |
| - Blauwe gelaatskleur en vingers. | |
| - Plotselinge bewusteloosheid. | |
| - Ademstilstand/hartstilstand. | |
| Eerste hulp: | - Frisse lucht laten ademen. |
| - Zuurstof geven. | |
| - Dokter waarschuwen. | |
| - Indien nodig reanimatie toepassen. | |
| Voorkomen: | - Juiste mengsel gebruiken. |
| - Gesloten systeem of semi-gesloten systeem goed spoelen. | |
| - Goed onderhoud materiaal. |
| 10. Zuurstof (O2) teveel (vergiftiging). |
|---|
| Oorzaak: | - Te diep duiken voor het desbetreffende mengsel. |
| Gevolg: | - De deeldruk van de O2 stijgt boven de 2,0 bar. |
| Verschijnselen: | - Vreemde geluiden horen. |
| - Duizeligheid, misselijkheid. | |
| - Angst. | |
| - Spiertrekkingen in het gezicht. | |
| - Bewusteloosheid vaak zonder voortekenen. | |
| - Spierkrampen over het hele lichaam (tongbeet!). | |
| Eerste hulp: | - Voorkom verdrinking. |
| - Normale lucht laten ademen. | |
| - Bescherm tegen verwondingen als spierkrampen optreden (tongbeet). | |
| Voorkomen: | - Niet te diep duiken voor het desbetreffende gasmengsel. |
| 11. Kooldioxide (CO2) tekort (hyperventilatie). |
|---|
| CO2 beneden 40 mm kwikdruk in het bloed |
| Oorzaak: | - Door angst en spanning gaat de duiker sneller en dieper ademen. |
| Gevolg: | - Hij ademt meer kooldioxide uit de longen dan het lichaam produceert zodat de deeldruk van de CO2 daalt. |
| Verschijnselen: | - Beklemd gevoel. |
| - Snelle diepe ademhaling. | |
| - Licht gevoel in het hoofd. | |
| - Prikkelingen in de vingers. | |
| - Lam gevoel in armen en benen. | |
| - Stekende pijn in de hartstreek. | |
| - Flauwte en bewusteloosheid. | |
| Eerste hulp: | - De duiker op zijn gemak stellen. |
| - Rustig laten ademen. | |
| - Indien nodig; in een zakje (3-5 liter) laten ademen, niet langer dan 1 minuut i.v.m. zuurstofgebrek. | |
| Voorkomen: | - Rustig blijven ademen, ook bij spanningen. |
| 12. Kooldioxide (CO2) teveel (vergiftiging). |
|---|
| CO2 boven 46 mm kwikdruk in het bloed |
| Oorzaak: | - Slechte ventilatie (spoellucht). |
| - Teveel CO2 in de set. | |
| - Ademen door te grote dode ruimte. | |
| - Zware arbeid op grote diepte. | |
| Gevolg: | - Deeldruk kooldioxide in de inademingslucht stijgt. |
| Verschijnselen: | - Zware hoofdpijn. |
| - Moeizame zware ademhaling (luchthappen). | |
| - Benauwdheid. | |
| - Rood hoofd. | |
| - Duizeligheid. | |
| - Transpireren. | |
| - Bewusteloosheid. | |
| - In ernstige gevallen ademstilstand. | |
| Eerste hulp: | - Frisse lucht laten ademen. |
| - Zuurstof geven. | |
| - Indien nodig reanimatie toepassen. | |
| - Geen medicijnen geven, de hoofdpijn verbetert hierdoor niet. | |
| Voorkomen: | - Zorg dat de apparatuur in orde is. |
| - Compressor-inlaat niet bij uitlaat verbrandings-motor. |
| 13. Koolmonoxide (CO) vergiftiging. |
|---|
| Oorzaak: | - Inademen van met koolmonoxide verontreinigde lucht uit de duikapparatuur (verontreiniging door aanzuigen uitlaatgassen door compressor, of slecht onderhouden compressor). | |
| Gevolg: | - Koolmonoxide hecht zich aan de plaatsen in het bloed (in de rode bloedlichaampjes, 'hemoglobine') waar normaal de zuurstof gebonden wordt waardoor het zuurstof-transport naar de lichaamsweefsels niet meer voldoende plaatsvindt. | |
| Verschijnselen: | - Als bij zuurstoftekort. | |
| Verder in lichte gevallen: | - Hoofdpijn. | |
| - Duizeligheid. | ||
| - Slaperigheid. | ||
| - Spierzwakte. | ||
| - Oorsuizing. | ||
| - Verminderd beoordelingsvermogen. | ||
| in ernstige gevallen: | - Vuurrood gezicht. | |
| - Paarse tong. | ||
| - Bewusteloosheid. | ||
| - Spiertrekkingen. | ||
| Eerste hulp: | - Voorkom verdrinking. | |
| - Frisse lucht. | ||
| - Zuurstof toedienen. | ||
| - Dokter waarschuwen. | ||
| - RECO-TANK. | ||
| Voorkomen: | - Compressor-inlaat niet bij uitlaat verbrandings-motor. Regelmatig onderhoud compressor. |
| 14. Stikstof (N2) narcose (vergiftiging). |
|---|
| Oorzaak: | - Stikstof kan bij deeldrukken hoger dan 4 bar een soort roes geven. |
| Verschijnselen: | - Als bij alcoholroes. |
| - Traag nadenken, fouten maken. | |
| - Overmoedigheid. | |
| - Opwindingstoestand. | |
| Noot: |
| Niet iedereen is er even gevoelig voor. |
| Eerste hulp: | - Geen. De duiker moet opstijgen. Bij drukvermindering verdwijnen de verschijnselen direct. |
| Voorkomen: | - Niet dieper duiken dan 30 meter. |
| Decompressie ziekten. |
|---|
| Inleiding: | Stikstof wordt in het lichaam niet gebruikt. Wel is het in het bloed en in alle andere weefsels opgelost. Door toenemende deeldruk van de stikstof neemt het lichaam meer stikstof op. Bij een normale opstijging, en een duik binnen de limiet van de duiktabel wordt deze stikstof via het bloed naar de longen getransporteerd en weer uitgeademd. | |
| Oorzaak: | - Het niet aanhouden van de maximale duiklimiet van de duiktabel, het Wiel en/of de duikcomputer, een opstijging zonder de voorgeschreven stops, en/of een te snelle opstijging. |
| Gevolg: | - De stikstof kan dan niet snel genoeg uit het lichaam verdwijnen. als de omgevingsdruk ver genoeg is gedaald, kan de stikstof ook niet meer opgelost blijven en gaat belletjes vormen. Afhankelijk van de plaats, waar de belletjes terecht komen, kunnen er verschillende verschijnselen optreden. Het verstoppen van de bloedvaten door stikstofbelletjes noemt men stikstofembolie. |
| De volgende groepen verschijnselen kunnen optreden, combinaties ervan zijn mogelijk: | |
| 15. Stikstofbelletjes in de huid: | |
| Verschijnselen: | - Jeuk (onschuldig als enig verschijnsel). |
| - Branderig gevoel. | |
| - Rode plekken. | |
| Eerste hulp: | - Geen. |
| - Indien verergering optreedt zuurstof geven. | |
| - Dokter waarschuwen. | |
| - De duiker in de nabijheid van de RECO-TANK brengen. | |
| 16. Stikstofbelletjes in pezen, banden en gewrichtskapsels: | ||
| BENTS=stoornis gewrichten | ||
| Verschijnselen: | - Toenemende pijn in de gewrichten. | |
| - Ernstige vermoeidheid. | ||
| Eerste hulp: | - Zuurstof geven. | |
| - Dokter waarschuwen. | ||
| - ZO SNEL MOGELIJK IN DE RECO-TANK. | ||
| 17. Stikstofbelletjes in hersenen en ruggemerg: | |
| STAGGERS=evenwichtsstoornis | |
| Verschijnselen: | - Bewusteloosheid. |
| - Verlammingen. | |
| - Gevoelsstoornissen (dove huid). | |
| - Stoornissen bij het zien (wazig of dubbel). | |
| - Spraakstoornissen. | |
| - Stemmingsverandering (b.v. plotselinge woede). | |
| - Duizeligheid. | |
| - Doofheid. | |
| Eerste hulp: | - Zuurstof geven. |
| - Dokter waarschuwen. | |
| - ZO SNEL MOGELIJK IN DE RECO-TANK. | |
| 18. Stikstofbelletjes in hart en longen: | ||
| CHOKES=stoornis van de longen | ||
| Verschijnselen: | - Kortademigheid en benauwdheid. | |
| - Rochelende ademhaling. | ||
| - Hoestaanvallen, bloederig sputum. | ||
| - Pijn op de borst, vooral bij ademen. | ||
| - Shock, bewusteloosheid. | ||
| - Ademstilstand/hartstilstand. | ||
| Eerste hulp: | - Zuurstof geven. | |
| - Dokter waarschuwen. | ||
| - ZO SNEL MOGELIJK IN DE RECO-TANK. | ||
| Voorkomen: | - Juiste duiktijden en duikdiepten aanhouden en je houden aan de voorgeschreven stijgsnelheid (max. 18 meter per minuut). | |
| 19. Onderkoeling. |
|---|
| Oorzaak: | - Koude. | |
| - Meer warmteverlies dan -productie. | ||
| Gevolg: | - Daling lichaamstemperatuur. | |
| Verschijnselen: | - Eerst spierrilling. | |
| - Vertraagde reactie. | ||
| - Spierkracht daalt. | ||
| - Gevoelloosheid (b.v. van de handen). | ||
| - Verwardheid. | ||
| - Initiatiefloos. | ||
| - Vertraging van de hart frequentie (bradycardie). | ||
| - Hartritmestoornissen/hartstilstand. | ||
| Eerste hulp: | ||
| In minder ernstige gevallen: | - Voorkom dat er nog meer warmte verloren gaat. | |
| - Verwijder uitrusting en pak, droog hem/haar af. | ||
| - Bedek het hoofd van de patiënt en voeg warmte toe aan de nek, oksels en de liezen. | ||
| In middelmatige tot ernstige gevallen: | - Indien nodig reanimatie toepassen. | |
| - Dokter waarschuwen. | ||
| - Behandeling in het ziekenhuis. | ||
| Noot: | - Géén alcohol laten drinken. | |
| - Niet te snel opwarmen (b.v. door een warm bad). | ||
| Voorkomen: | - Isolerende kleding. | |
| - Als men het koud krijgt het water verlaten. | ||
| - Kleding en duikpak aangepast aan de duik. |
| 20. Warmtebevanging. |
|---|
| Oorzaak: | - Er wordt meer warmte aan het lichaam toegevoerd dan het kan afgeven (b.v. langdurig in isolerend duikpak in de zon zitten). |
| Gevolg: | - Lichaamstemperatuur stijgt. |
| Verschijnselen: | - Hoofdpijn. |
| - Duizeligheid. | |
| - Gezichtsstoornissen. | |
| - Sterke dorst. | |
| - Algemene zwakte. | |
| - Misselijkheid, braken. | |
| - Spierkramp. | |
| - Flauwte. | |
| Eerste hulp: | - Duikpak uit. |
| - Koelen (schaduw, ventilatie). | |
| - Koud bad. | |
| - Bij kramp zout water laten drinken. | |
| - Dokter waarschuwen wanneer de toestand niet snel verbeterd. | |
| Voorkomen: | - Alert zijn op factoren die zouden kunnen leiden tot warmtebevanging. |
| 21. Bewusteloosheid onder water. |
|---|
| Oorzaak: | - Niet altijd bekend. |
| - Vele oorzaken mogelijk (o.a. Hyperventileren). | |
| Verschijnselen: | - Bewusteloosheid. |
| Eerste hulp: | - Voorkom verdrinking. |
| - Masker af, set af. | |
| - Frisse lucht. | |
| - Indien nodig reanimatie toepassen. | |
| Voorkomen: | - Niet oppervlakkig ademhalen. |
| - Tijdens snorkelen niet te vaak krachtig in- en uitademen (maximaal 3 keer). |
| 22. Duizeligheid onder water. |
|---|
| (ALTERNOBARIC VERTIGO) |
| Oorzaak: | - Niet bekend, mogelijk verschil in druk tussen beide middenoren. Komt vooral voor bij moeilijk klaren. |
| Verschijnselen: | - Duizeligheid, vaker bij opkomen dan bij afdalen. |
| Eerste hulp: | |
| Duizeligheid bij afdalen: | - Opkomen. |
| Duizeligheid bij opkomen: | - Stoppen met opstijging. Evt. wat afdalen, oren klaren, daarna opnieuw proberen. |
| Noot: | - Deze duizeligheid is niet gevaarlijk, indien nodig toch opstijgen ondanks duizeligheid. De duizeligheid verdwijnt vanzelf. |